YEKA (Yenilenebilir Enerji Kaynak Alanlari), Türkiye’nin enerji dönüsümünde en iddiali projelerini barindiran bir mekanizmadir. 2016 yilinda yürürlüge giren 6446 sayili Kanun’un eki olarak olusturulan YEKA, büyük ölçekli yenilenebilir enerji projelerini tek çati altinda toplayarak ölçek ekonomileri saglamakta ve arazi, altyapi ve sebeke baglanti sorunlarini önceden çözmektedir.
Konya Karapinar’daki 1.000 MW’lik YEKA-1 projesi, bu mekanizmanin en görkemli örnegidir. Türkiye’nin en büyük, Avrupa’nin ise en büyük günes enerjisi projelerinden biri olan Karapinar YEKA, sektör için bir dönüm noktasi olmustur.
Stratejik Bilgi
YEKA projelerinde en önemli rekabet unsuru birim elektrik fiyatidir. Karapinar YEKA-1’de kazanan teklif 6,99 USD/MWh olmustur. Bu fiyat, dünya genelindeki en dusük günes enerjisi fiyatlarindan biri olarak kayda geçmistir. Gelecek YEKA açik eksiltmelerinde bu seviyenin altina inilmesi beklenmemektedir.
Aktif ve Planlanan YEKA Projeleri
Karapinar YEKA-1 (Aktif)
| Özellik | Deger |
|---|---|
| Lokasyon | Konya / Karapinar |
| Kurulu Güç | 1.000 MW |
| Yillik Üretim | 1,7 milyar kWh |
| Panel Sayisi | 3,5 milyon+ |
| Kapladigi Alan | ~20 km² |
| Kazanan Teklif | 6,99 USD/MWh |
| YETA Süresi | 15 yil |
| Isletmeye Alma | 2020 |
Karapinar YEKA-2 (Gelistirme Asamasinda)
| Özellik | Deger |
|---|---|
| Lokasyon | Konya / Karapinar |
| Kurulu Güç | 1.000 MW |
| Hedef Tamamlama | 2027-2028 |
| Beklenen Teklif Seviyesi | 25-35 USD/MWh |
Diger Planlanan YEKA Alanlari
| Bölge | Hedef Kurulu Güç | Durum |
|---|---|---|
| Afyonkarahisar | 500 MW | Planlama |
| Karaman | 500 MW | Planlama |
| Gaziantep | 500 MW | Arama |
| Sanliurfa | 500 MW | Arama |
| Ankara (Polatli) | 250 MW | Planlama |
YEKA Açik Eksiltme Süreci
Asama Asama Süreç
| Asama | Süre | Açiklama |
|---|---|---|
| 1. YEKA Ilani | — | Resmi Gazete ve Bakanlik duyurusu |
| 2. Ön Yeterlilik | 30-45 gün | Finansal ve teknik yeterlilik basvurusu |
| 3. Degerlendirme | 30-60 gün | Bakanlik tarafindan basvuru incelenmesi |
| 4. Açik Eksiltme | 1 gün | Kapali zarf usulü teklif sunumu |
| 5. Teklif Degerlendirme | 15-30 gün | En dusük fiyatli teklif belirlenir |
| 6. YETA Imzasi | 30-60 gün | Kazanan ile anlasa imzalanir |
| 7. Ön Lisans | 60-90 gün | EPDK’dan ön lisans alinir |
Ön Yeterlilik Sartlari
| Kriter | Minimum Sart |
|---|---|
| Öz sermaye | 50 milyon TL+ |
| Referans proje | En az 100 MW GES deneyimi |
| Banka referans mektubu | 2 bankadan |
| Tecrübe süresi | Min. 5 yil enerji sektörü |
Degerlendirme Kriterleri
YEKA açik eksiltmelerinde tek kriter, birim elektrik fiyatidir (USD/MWh). En dusük teklifi veren yatirimci kazanir.
YETA (YEKA Tesis Etme Anlasmasi) Sartlari
Tipik YETA Hükümleri
| Hüküm | Tipik Deger |
|---|---|
| Isletme süresi | 15 yil |
| Insaat süresi | 24-36 ay |
| Yerli katki orani | ≥ %65 |
| Performans garantisi | Banka teminati |
| Kapasite cezasi | Yillik üretim hedefi |
| Devretme yasagi | YETA süresince |
Yerli Katki Gereksinimleri
YEKA projelerinde yerli katki orani normal lisansli projelere göre daha yüksektir:
| Bilesen | Minimum Yerli Oran |
|---|---|
| Modül ve hücre | %100 yerli üretim |
| Invertör | Yerli üretim tercihli |
| Yapi ve mekanik | Yerli üretim |
| Mühendislik hizmetleri | Yerli firma |
YEKA ile Normal Lisansli Üretim Karsilastirmasi
| Kriter | YEKA | Normal Lisansli Üretim |
|---|---|---|
| Arazi temini | Bakanlik hazirlar | Yatirimci temin eder |
| Fiyat belirleme | Açik eksiltme | YEKDEM sabit fiyati |
| Sebeke baglantisi | Önceden planlanir | Yatirimci saglar |
| Yerli katki | ≥ %65 | Esnek |
| Proje büyüklügü | 500-1.000 MW | Her ölçek |
| Insaat süresi | 24-36 ay | Esnek |
| Isletme süresi | 15 yil YETA | 49 yil lisans |
| Finansman | Daha kolay | Standard |
SSS: Sikça Sorulan Sorular
YEKA nedir?
Büyük ölçekli yenilenebilir enerji projeleri için ayrilmis özel alanlar. Açik eksiltme ile yatirimciya tahsis edilir.
Karapinar YEKA ne kadar büyük?
1.000 MW. 20 km² alana yayili. Avrupa’nin en büyük GES’lerinden biri.
Açik eksiltme nasil isler?
En dusük birim elektrik fiyatini teklif eden kazanir. Karapinar’da kazanan teklif 6,99 USD/MWh oldu.
Yerli katki sarti nedir?
En az %65 yerli üretim orani gerekir. Modülde %100 yerli üretim zorunludur.
Gelecekte hangi YEKA’lar planlaniyor?
Karapinar YEKA-2 (1.000 MW), Afyon (500 MW), Gaziantep, Sanliurfa planlaniyor.
